2 Kerncijfers

Stichting PRO ontvangt de uitgeversaandelen vanuit een drietal collectieve beheersorganisaties (CBO’s). Deze organisaties zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de regelingen en incasseren vergoedingen bij gebruikers. Dat zijn Stichting Thuiskopie, Leenrecht en Reprorecht. Vervolgens keren deze organisaties het uitgeversaandeel uit aan Stichting PRO. Die uitgeversaandelen vormen samen de totale incasso van Stichting PRO.  De totale incasso bedraagt dit verslagjaar € 18,8 miljoen (2022: € 18,0 miljoen). Dit is wederom een record. Het hoge incassoniveau van vorig jaar werd veroorzaakt door een incidentele uitkering vanuit Leenrecht. Dit verslagjaar heeft Stichting PRO de recordincasso te danken aan wederom een flinke reprorechtuitkering en twee extra uitkeringen vanuit Thuiskopie.

Door deze aanvullende uitkeringen komt de incasso vanuit Thuiskopie op € 4 miljoen (2022: € 0,9 miljoen). Deze uitkeringen zijn nu door Thuiskopie aan PRO aangeboden omdat er een correctie over 2021 en 2022 heeft plaatsgevonden in de verdeling van gelden. Er is met alle belanghebbenden overeenstemming bereikt over een aangepaste verdeling binnen de categorie geschriften waarbij het uitgeversaandeel gestegen is van 25% naar 50%. Daarnaast is er binnen Thuiskopie overeenstemming bereikt over een aangepaste verdeling van de zogenoemde hoofdverdeelsleutel. Dit is de verdeling tussen het audio, video en geschriften gedeelte. Door deze overeenstemming is een reservering, opgebouwd in de jaren hiervoor, alsnog aangeboden aan PRO. Onze inschatting is dat door deze aanpassingen in de toekomst een regulier uitgeversaandeel ontstaat van ongeveer € 2 miljoen.

De gelden ontvangen vanuit de reprorechtregeling zijn gedaald ten opzichte van het vorige verslagjaar. Er is totaal € 11,5 miljoen ontvangen (2022: 13,6 miljoen). Vorig verslagjaar werd er een incidenteel hoge incasso vanuit Reprorecht ontvangen. Het reguliere uitgeversaandeel vanuit Reprorecht is van veel factoren afhankelijk maar bedraagt tussen de € 10 en €11 miljoen per jaar.

Vanuit Leenrecht is er € 3,3 miljoen ontvangen. Daarmee is Leenrecht weer terug op het niveau van voor de coronapandemie. Daarnaast is er in 2023 wederom een bedrag ontvangen vanuit de dBoS regeling (de bibliotheek op school). Vorig verslagjaar werd er echter een vergoeding ontvangen met terugwerkende kracht over tien jaar. Hierdoor valt de totale incasso iets lager uit in vergelijking met vorig verslagjaar (2022: € 3,5 miljoen). De verwachting is wel dat de uitkering vanuit de dBoS regeling een structureel karakter krijgt, in 2023 is er in ieder geval weer een vergoeding ontvangen over 2023. De verwachting is dat uitgevers de komende jaren een relatief stabiele incassostroom van rond de € 3 miljoen ontvangen vanuit Leenrecht. 

De verdeling van gelden is uiteraard direct afhankelijk van het totale incassoniveau per regeling. Dit jaar is er € 17,9 miljoen (2022: € 18,3 miljoen) aangeboden aan uitgevers. De gelden die zijn ontvangen, worden in de regel nog in hetzelfde jaar verdeeld. Stichting PRO heeft de eenmalige extra uitkering vanuit Thuiskopie echter eind december 2023 ontvangen. Dit deel van de Thuiskopievergoeding (€ 0,9 miljoen) kon niet in hetzelfde verslagjaar worden uitgekeerd.

Stichting PRO keert daarnaast een deel van de thuiskopievergoeding uit aan Stichting UvO ten behoeve van educatieve, vak-en wetenschappelijke uitgevers. Dit jaar is er € 123.000 aangeboden aan Stichting UvO. 

De ambitie is om de gelden zo snel als mogelijk aan te bieden aan uitgevers. Over het algemeen lukt het Stichting PRO om ontvangen gelden binnen hetzelfde boekjaar uit te keren aan uitgevers. De extra uitkering vanuit Thuiskopie die betrekking heeft op de correctie van het uitgeversaandeel is dan ook nog hetzelfde verslagjaar uitgekeerd aan uitgevers. Thuiskopie heeft daarnaast eind december alsnog eerder gereserveerde gelden aangeboden aan PRO. Het bleek uiteraard ondoenlijk om deze gelden alsnog uit te keren in 2023. De post te verdelen rechten stijgt daardoor dramatisch en resulteert in € 994.000 € (2022: € 215.000). 

De ingehouden administratievergoedingen vormen de baten waarmee de werkzaamheden van Stichting PRO worden gefinancierd. De administratievergoedingen worden ingehouden op de gelden die worden aangeboden aan rechthebbenden. Er is € 810.000 aan baten gerealiseerd (2022: € 686.000). De stijging ten opzichte van vorig jaar is een direct gevolg van de extra thuiskopievergoedingen. De totale som aan verdeelde gelden is ongeveer gelijk maar door de verschuiving van meer huiskopiegelden ten opzichte van reprorechtgelden stijgen de baten. De inhouding op de thuiskopievergoedingen is immers 7%, de inhouding op reprorechtgelden 3,5%.

 De totale kosten voor de uitvoering zijn gestegen ten opzichte van vorig jaar. In 2023 is de totale som aan kosten € 638.000 (2022: € 535.000). De stijging is flink en bedraagt 19%. De stijging is voor een beperkt deel veroorzaakt door hogere kosten voor uitvoering. Dat is geen verassing, deze stijging werd al begroot. De personele lasten stijgen immers (gemiddeld met 6% in 2023) en er is in 2023 0,3 FTE meer menskracht ingezet (stijging van 12,5%) conform de begroting. Door de toegenomen complexiteit van het werk is beslotnom 0,10 FTE beleidsondersteuning in te zetten. Dat zijn uiteraard aanpassingen die leiden tot een betere dienstverlening maar tevens leidt tot een kostenstijging. Daarnaast stijgen de huisvestingskosten door de verhuizing in 2023 naar een nieuw pand. Opgemerkt moet worden dat in de loop van de jaren de incasso van PRO sterk gegroeid is. Van € 4 miljoen in 2019 naar € 18,7 miljoen in 2023. Dat betekent echter ook dat het aandeel van PRO groeit in de financiering van kosten die door de gehele branche wordt gedragen zoals het College van Toezicht en de piraterijbestrijding door Brein. Dat bedraagt inmiddels 12% van onze totale kosten en is in 2023 met € 84.000, gegroeid met een factor 3,5 in vergelijking met drie jaar geleden (2020: € 23.000)

 De ambitie is om jaarlijkse een kostenneutrale exploitatie te begroten en te realiseren. Dit jaar is er echter een flink positief resultaat gerealiseerd. Vanuit Reprorecht en Thuiskopie ontving PRO een hogere vergoeding dan begroot. De stichting ontving daarnaast meer rentebaten dan was voorzien. Ondanks de gestegen kosten leidt dit tot een positief resultaat van € 207.341 (2022: € 136.900). Dit resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve van de stichting.

Door het CvTA wordt een kostennorm gehanteerd van 15%. Daarnaast wordt de Consumentenprijsindex (CPI) als norm gehanteerd voor de stijging van de totale bedrijfslasten. De ambitie van Stichting PRO is om de gelden zo snel en efficiënt mogelijk aan te bieden aan de uitgevers, met een minimale kosteninhouding. De verschillende regelingen die Stichting PRO uitvoert, hebben allen een eigen karakter en verschillen in arbeidsintensiteit. In goed overleg met rechthebbenden en Cedar B.V. als uitvoeringsorganisatie, wordt door het bestuur per regeling vastgesteld welke werkzaamheden nodig zijn om de regelingen naar tevredenheid van alle partijen uit te voeren.

Op basis van deze werkzaamheden, de bijbehorende kosten en de verwachte incasso en verdeling, worden de inhoudingspercentages vastgesteld. Daarbij wordt uiteraard continu de balans gezocht tussen serviceniveau, kostenbeheersing en continuïteit van de regelingen. Dit resulteert in een inhoudingspercentage dat varieert van 3% tot 7,5%. Het gemiddelde inhoudingspercentage van geheel PRO komt uit in 2023 op 4,5%. Daarbij moet worden opgemerkt dat dergelijke percentages met name worden beïnvloed door de hoogte van de bedragen die PRO ontvangt vanuit de incasserende stichtingen.

 Het aantal uitgevers dat een vergoeding ontvangt is gestegen naar 1.180.