Voorwoord van de voorzitter
Voor Stichting UvO was 2024 een jaar met twee gezichten. Aan de ene kant een recordincasso van € 11,2 miljoen en een verdeling van € 11,4 miljoen aan rechthebbenden voor het gebruik van hun auteursrechtelijk beschermd werk. Maar dat mag niet verhullen dat opnieuw bleek hoe lastig het is om de feitelijke omvang van dat gebruik door onderwijsinstellingen eenduidig vast te stellen.
Uitdagingen
Een mooi financieel resultaat maar niet zonder de nodige uitdagingen. We opereren in een dynamisch speelveld waarin belangen soms botsen, ambities stuiten op taaie werkelijkheden en technologische ontwikkelingen niet stilstaan. Toch blijven we geloven in de kracht van het huidige Easy Access model met afkoopsommen met de beide koepels in het hoger onderwijs. Het vereenvoudigt het proces voor de onderwijsinstellingen, biedt rechthebbenden een eerlijke vergoeding en helpt inbreuken te beperken — al brengt het ook nieuwe vraagstukken met zich mee, zoals het genereren van gedetailleerde hergebruikdata.
Stappen voorwaarts
Toch zien we ook hier een positieve beweging. We zijn erg blij met de constructieve houding van de beide onderwijskoepels. In 2024 hebben alle hogescholen rapportages aangeleverd over het hergebruik, dat is een belangrijke stap. De inzet van de CopyrightCheck-tool van SURF begint z’n vruchten af te werpen. We verwachten dat deze tool ons in de nabije toekomst nog meer inzicht geeft: wat wordt er gebruikt, hoe vaak, en wat is de waarde ervan? Want meten is weten, en in ons geval ook eerlijk verdelen.
Vooruitblik op 2025
Vooruitkijkend naar 2025, staan we voor belangrijke onderhandelingen met universiteiten en hogescholen. We blijven werken aan correcte naleving van afspraken, verdere digitalisering en vooral: het versterken van de banden met al onze stakeholders. Uiteraard heeft de stormachtige opkomst van AI ook bij ons de volle aandacht. Wat betekent het voor het hergebruik en wat zijn de auteursrechtelijke aspecten? En hoe kan AI ons en de onderwijsinstellingen ondersteunen in de analyse van hergebruiksgegevens?
Bestuur UvO
Het bestuur van UvO bestaat uit professionals die hun sporen in de uitgeefwereld hebben verdiend. In 2024 hebben we onder veel dankzegging afscheid moeten nemen van Aernout Pilot en Geert Noorman (de architect van het Easy Access model). Hun zetels zijn ingenomen door Ineke Lip en André de Klerk.
Met vertrouwen in onze koers, goede financiële vooruitzichten en een gemotiveerd team, zetten we samen de volgende stap richting een duurzame, transparante en toekomstbestendige organisatie. Daarbij vormt het vijfjarig bestaan van UvO een prachtig moment om stil te staan bij wat we hebben opgebouwd en om vooruit te kijken naar wat nog mogelijk is.
Sam Bruinsma
Voorzitter Toezichthoudend Bestuur Stichting UvO