4 Thuiskopie in 2024

In het boekjaar is een stelselwijziging doorgevoerd waardoor de waardering van de te verdelen rechten is gewijzigd. In voorgaande jaren werd de bij repartitie in te houden administratievergoeding in mindering gebracht op de gepresenteerde te verdelen rechten en apart in de balans opgenomen. Omdat over de te verdelen rechten verder steeds over de bruto bedragen - dus zonder deze inhouding - wordt gesproken is besloten om deze presentatie te wijzigen. 

In 2024 zijn tevens de grondslagen voor de realisatie van de baten in de jaarrekening aangepast. De de bij repartitie in te houden administratievergoeding wordt vanaf het boekjaar berekend als het verschil tussen de lasten en het financieel resultaat en wordt volledig toegerekend aan het jaar waarin de rechtenopbrengst is gerealiseerd. Het resultaat in de jaarrekening zal hierdoor in principe steeds op 'nul' uitkomen.

Alle hierdoor beïnvloede vergelijkende cijfers in het jaarverslag zijn hierop aangepast. Voor meer informatie hierover wordt verwezen naar het kopje Stelselwijziging bij de grondslagen voor de waardering van de jaarrekening.

Het repartitiereglement van Stichting de Thuiskopie is vastgesteld na goedkeuring door het CvTA. Stichting de Thuiskopie keert de geïncasseerde thuiskopievergoedingen jaarlijks in april of juni uit aan de verdeelorganisaties. Het reglement wordt (minimaal) driejaarlijks getoetst op actualiteit en compliance met relevante wetgeving. Op 8 augustus 2023 heeft het CvTA een gewijzigde onderverdeelsleutel voor de categorieën Beeld en Geschriften goedgekeurd. Daar is met ingang van 2021 een andere verdeling tussen de betrokken rechthebbenden tot stand gekomen als gevolg van het per 1 januari 2021 in werking getreden artikel 3 Auteurswet (zogenaamde Reprobelfix). Het reglement is wederom aangepast voor de verdeling van de gelden 2019 en 2020. Dit besluit is op 22 december 2023 genomen door het CvTA. Op de website van Thuiskopie is het reglement te downloaden en de besluiten van het CvTA zijn gepubliceerd op www.cvta.nl. 

Stichting de Thuiskopie volgt nauwgezet de ontwikkelingen op de markt van voorwerpen waar privé kopieën mee worden gemaakt. Onder auspiciën van de SONT, wordt jaarrond door Verian (voorheen Kantar Public) een meting uitgevoerd naar het gebruik van relevante voorwerpen door consumenten. Dit onderzoek vormt de basis bij de onderhandelingen over de hoogte van de Thuiskopievergoedingen binnen de SONT alsmede de verdeling van de geïncasseerde gelden aan rechthebbenden.

De gegevens bieden inzicht in wat de consument kopieert, op welk type voorwerpen er wordt gekopieerd en wat de herkomst van de gekopieerde content is. Aanvullend hierop wordt gebruik gemaakt van verkoopcijfers in Nederland aangeleverd door Nielsen IQ (voorheen GFK Retail en Technology), dat de verkoopcijfers en de opslagcapaciteiten van de relevante voorwerpen meet. Hierdoor wordt een realistisch beeld verkregen van de populariteit van de verschillende voorwerpen die in Nederland verkocht worden. De onderzoeken laten zien dat de opslagcapaciteit van voorwerpen steeds groter wordt en er meer gebruik wordt gemaakt van kopieën in de cloud. Op basis van het rapport kunnen gedegen besluiten worden genomen die van belang zijn voor een juiste uitvoering van de Thuiskopieregeling.

In 2022 heeft de SONT tussentijds de tarieven aangepast. Op 18 november 2022 is een nieuw besluit in de Staatscourant gepubliceerd waarmee de hoogte van de tarieven voor de thuiskopievergoeding zijn vastgesteld voor de periode vanaf 1 januari 2023 tot en met 31 december 2024. Deze herziening is gedaan naar aanleiding van de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag in de zaak HP c.s./ SONT en Thuiskopie van 22 maart 2022. De herziening leidde tot een verlaging van de meeste tarieven.

Het SONT besluit van 26 augustus 2020, gepubliceerd op 16 oktober 2020 legde de tarieven vast voor de periode 1 januari 2021 tot en met 31 december 2023. Naar aanleiding van de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag in de zaak HP c.s./ SONT en Thuiskopie van 22 maart 2022 heeft de SONT echter besloten tot een tussentijdse herziening per 1 januari 2023.

Het Gerechtshof Den Haag heeft in voornoemde zaak geoordeeld dat van een thuiskopie in de zin van artikel 16c van de Auteurswet in het geval van ‘tethered downloads’, ofwel ‘offline streaming copies’ geen sprake is wanneer de kopie in opdracht van een natuurlijke persoon is gemaakt door een derde die professioneel/met commercieel oogmerk handelt. Onder ‘tethered downloads’, ofwel ‘offline streaming copies’, worden in dat verband kopieën verstaan die op een apparaat zelf ‘offline’ beschikbaar worden gesteld in het kader van een betaalde streamingdienst, meer in het bijzonder een streamingdienst die zich erdoor kenmerkt dat de aanbieder van die dienst de zeggenschap over het voortbestaan van de kopie zou houden, de gebruiker deze buiten de betaalde omgeving niet verder kan gebruiken en dat de rechthebbende wordt betaald. Het Gerechtshof heeft ook uitspraak gedaan over thuiskopieën in de cloud, wat geen aanleiding gaf de tarieven op dit punt aan te passen.

In het licht van deze uitspraak en hangende het cassatieberoep dat is ingesteld bij de Hoge Raad, voorziet dit nieuwe besluit in de vaststelling van de tarieven voor de periode van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2024 en behelst deze een smalle herijking van de tarieven, alleen voor zover ze worden geraakt door de uitspraak van 22 maart 2022.

De SONT gebruikt de periode tot en met 2025 voor een bredere herijking van de tarieven, waarin behalve de uitspraak in de lopende cassatieprocedure tegen de uitspraak van 22 maart 2022, ook andere inzichten zullen worden meegenomen. 

De Stichting de Thuiskopie was in 2024 betrokken in een aantal juridische procedures waarin de rechtsgeldigheid van onderdelen van de thuiskopieregeling, zoals bedoeld in de artikel 16c van de auteurswet, wordt betwist door een aantal betalingsplichtigen. Op 22 maart 2022 heeft het Hof den Haag een uitspraak gedaan over de zaak van HP, Dell en STOBI over de status van cloud-kopieën en offline streaming-kopieën vanaf 2018. Tegen deze uitspraak is cassatie ingesteld op het onderdeel van de offline streaming-kopieën. De Hoge Raad heeft in een tussenarrest van 24 mei 2024 laten weten vragen van uitleg aan het Europese Hof van Justitie te zullen gaan stellen. Er zijn lopende zaken van Apple en Belsimpel en Mobiel.nl over de regeling vanaf 2021. In de nog lopende zaken betwist Thuiskopie alle vorderingen en heeft zij vertrouwen in een goede afloop. Het bestuur van Stichting de Thuiskopie heeft op basis van de ontvangen juridische adviezen besloten om geen voorziening(en) of afwentelingsvorderingen op te nemen.

Een nadere toelichting op de procedures en een uiteenzetting over het wel of niet vormen van voorzieningen zijn opgenomen bij de Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen.

Stichting de Thuiskopie hecht veel waarde aan internationale samenwerking tussen belanghebbenden. Hiermee tracht zij de transparantie van de verschillende thuiskopiesystemen te vergroten en een kruisbestuiving van inzichten en begrippen te bewerkstelligen. In 2020 heeft Thuiskopie samen met CISAC/BIEM (CISAC – de International Confederation of Societies of Authors and Composers en BIEM, de International Organisation Representing Mechanical Rights Societies) een rapport gepubliceerd met informatie over alle thuiskopiesystemen in de wereld. Ook de landen waar (nog) geen thuiskopie-exceptie in de wet is opgenomen worden hierin betrokken. Het is de meest uitbreide studie naar de stand van de thuiskopieregelingen ter wereld en dient nog altijd als naslagwerk voor belanghebbenden in binnen – en buitenland en een update is voorzien voor 2025.