Kerncijfers
Voor de tekstauteurs die Lira vertegenwoordigt, vertellen de kerncijfers van 2025 een helder verhaal. Ook dit jaar vloeide het grootste deel van de opbrengsten rechtstreeks terug naar schrijvers, vertalers e journalisten. Lira incasseerde € 28,7 miljoen en keerde € 27,9 miljoen uit. Dit resultaat onderstreept opnieuw hoe centraal de maker staat binnen onze organisatie. Bovendien kon Lira het inhoudingspercentage laag houden, zodat een zo groot mogelijk gedeelte van de inkomsten bij de mensen terechtkomt waar het om draait: de tekstauteurs zelf.
Rechtenopbrengsten
Lira’s incasso was in 2025 met € 28,7 miljoen lager dan in 2024 (€ 30,8 miljoen).
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Ontwikkeling rechtenopbrengst | |
|---|---|
| 2025 | 28.713 |
| 2024 | 30.807 |
| 2023 | 31.887 |
| 2022 | 31.022 |
| 2021 | 30.542 |
Rechtenopbrengst per categorie
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Rechtenopbrengst per categorie | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Leenrecht | 5588 | 5965 |
| Reprorecht | 8111 | 8716 |
| Thuiskopie | 3349 | 3026 |
| BMS/EMS | 9180 | 10832 |
| E-Lending | 2204 | 2037 |
| Overig | 281 | 231 |
Toelichting rechtenopbrengsten per categorie
Bij een vergelijking van de verschillende incassostromen in 2025 met die van 2024 springt met name de lagere thuiskopie-incasso in het oog. Deze afname is eigenlijk een terugkeer naar het gebruikelijke niveau voor thuiskopie, na een uitzonderlijk hoge incasso in 2024 (toen werd in december een nabetaling van aangehouden thuiskopiereserves over de jaren 2019 en 2020 gedaan, die in 2024 is gereparteerd).
- Leenrecht en e-lending: De incasso voor leenrecht en voor e-lending is redelijk stabiel. Ook in 2025 ontving en verdeelde Lira vergoedingen die Stichting Leenrecht van het Ministerie van OCW ontving voor uitleningen op scholen. Voor de toekomst wordt in opdracht van OCW periodiek een representatieve steekproef gedaan naar de uitleningen op scholen, op basis waarvan vergoedingen aan Stichting Leenrecht zullen worden betaald. Daarnaast ligt een wetswijziging in het verschiet, waarbij de zogeheten onderwijsvrijstelling verdwijnt en ook de schooluitleningen onder dezelfde wettelijke basis zullen vallen.
- Reprorecht: De incasso die Lira ontving in 2024 voor reprorecht was relatief hoog, met name door de hogere incasso die Stichting Reprorecht in 2023 heeft geïnd. De tweejaarlijkse cyclus van de reprorechtincasso wil nog wel eens fluctueren.
- BMS (Basic Media Services) of kabel: In 2025 zijn de vergoedingen op basis van voorschotten ontvangen, op het prijsniveau 2024 (zonder indexatie). Door late facturatie is een groter gedeelte van de incasso over 2025 dan gebruikelijk pas ontvangen in 2026. De lopende overeenkomst met RODAP liep ultimo 2024 af en sindsdien zijn partijen in onderhandeling over nieuwe tarieven, vooralsnog heeft dat niet geleid tot overeenstemming.
- EMS of VOD (Extra Media Services/Video On Demand): Voor EMS (VOD) is in de afgelopen jaren steeds slechts een (zeer) laag incassoniveau behaald, omdat het huidige model van vrijwillig collectief beheer (VCB-model) in de praktijk niet leidt tot een verwacht resultaat qua incasso van vergoedingen voor de filmmakers. In de afgelopen jaren is Lira’s incasso voor VOD (in tegenstelling tot de omzetten van de VOD-aanbieders) dan ook sterk gedaald. Naar verwachting treedt in 2026 na jarenlange onderhandeling een nieuwe (eveneens vrijwillige) regeling in werking.
Repartitie
Lira’s repartitie was in 2025 met € 27,9 miljoen lager dan in 2024 (€ 31,2 miljoen).
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Repartitie | |
|---|---|
| 2025 | 27.947 |
| 2024 | 31.215 |
| 2023 | 27.678 |
| 2022 | 33.041 |
| 2021 | 23.892 |
Repartitie per rechtencategorie
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Repartitie per rechtencategorie | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Leenrecht | 4486 | 5095 |
| Reprorecht | 8309 | 8597 |
| Thuiskopie | 3048 | 6077 |
| BMS/EMS | 9883 | 9069 |
| E-Lending | 2157 | 2300 |
| Overig | 64 | 77 |
Toelichting repartitie per rechtencategorie
In 2025 reparteerde Lira € 27,9 miljoen, een daling ten opzichte van € 31,2 miljoen in het voorgaande jaar 2024. Vooral de thuiskopieverdeling was lager omdat in 2024 nabetalingen (over 2019 en 2020) zijn gereparteerd.
- EMS (VOD): Sinds het sluiten van een convenant met het samenwerkingsverband van omroepen, distributeurs en producenten (RODAP) in 2015 zouden alle streamingsdiensten VOD-vergoedingen afdragen én gebruiksdata aanleveren aan rechtenorganisaties voor de verdeling onder de makers. Helaas is dit na 10 jaar nog altijd niet gelukt. Daarom moest Lira in de afgelopen jaren de (geringe en afnemende) beschikbare VOD-vergoedingen noodgedwongen op andere wijze verdelen, zoals bijvoorbeeld op basis van verkoopcijfers van dvd’s. In 2023 en 2024 heeft Lira alsnog betalingen en/of gegevens ontvangen van sommige VOD-aanbieders over de periode 2019-2022. Vanaf 2023 is gesproken over een nieuwe regeling voor VOD, die naar verwachting in 2026 in werking zal treden en een terugwerkende kracht kent tot 2020.
- Leenrecht/dBos: In 2025 heeft Stichting Lira wederom dBos gelden ontvangen van Stichting Leenrecht, op grond van een overeenkomst tussen De Staat der Nederlanden en Stichting Leenrecht. Deze overeenkomst is bedoeld om de effecten te compenseren van een geïntensiveerde samenwerking tussen onderwijsinstellingen en bibliotheken, waarbij delen van de collecties van de openbare bibliotheken zijn verschoven naar de onderwijsinstellingen, die zijn vrijgesteld van de betaalplicht van leenrecht. In 2025 heeft Lira de dBos vergoedingen geïntegreerd met de reguliere leenrechtuitkeringen, omdat inmiddels betere data beschikbaar zijn gekomen.
Te verdelen rechten
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Ontwikkeling te verdelen rechten | |
|---|---|
| 2025 | 23.955 |
| 2024 | 25.073 |
| 2023 | 27.545 |
| 2022 | 25.404 |
| 2021 | 29.547 |
Te verdelen per rechtencategorie
(bedragen x € 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Te verdelen per rechtencategorie | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Leenrecht | 2984 | 2794 |
| Reprorecht | 4717 | 5067 |
| Thuiskopie | 1941 | 1648 |
| BMS/EMS | 13187 | 14583 |
| E-Lending | 738 | 690 |
| Overig | 388 | 291 |
Toelichting te verdelen rechten
Lira streeft naar een optimaal snelle, rechtvaardige en efficiënte uitkering van alle incassostromen, uiteraard met inachtneming van de geldende wettelijke termijnen. Lira hanteert conform haar repartitiereglementen een maximum van 10% van de oorspronkelijke incasso als reservering voor claims over het vierde en vijfde jaar na incasso, op grond van de termijnen in het Burgerlijk Wetboek.
Exploitatie
(bedragen x € 1.000)
| Exploitatierekening | |
|---|---|
| Baten | 1.293 |
| Bedrijfslasten | -2.204 |
| Resultaat uit bedrijfsoperaties | -911 |
| Financieel resultaat | 662 |
| Resultaat | -249 |
Toelichting exploitatie
De lasten van Lira bedroegen in 2025 € 2,2 miljoen, iets meer dan de € 2,0 miljoen in 2024. De lasten zijn voor een belangrijk deel onafhankelijk van de omvang van de geldstromen die Lira incasseert en verdeelt. Wanneer nieuwe incassostromen structureel deel gaan uitmaken van Lira’s uitvoering, stijgen de extra kosten die samenhangen met die verdelingen in absolute zin. In Lira’s lasten is ook de bijdrage opgenomen die op basis van afspraken met branchevereniging VOI©E aan piraterijbestrijding door BREIN wordt besteed.
Vanaf 2021 zijn Lira’s lasten voorts structureel verhoogd, omdat de kosten van de externe toezichthouder (het CvTA) vanaf dat jaar voor de helft aan de gezamenlijke CBO’s (en dus ook aan Lira) worden toegerekend. De andere helft wordt door de overheid betaald.
Lira realiseert haar baten bij repartitie en deze zijn daardoor veel beweeglijker dan de lasten. Ondanks de hoge repartitie in 2025 waren de baten door de tijdelijk verlaagde administratievergoedingen relatief laag, zoals ook was beoogd. Lira zal er altijd naar streven om de kosten (en dus de inhoudingen ter dekking daarvan) zo laag mogelijk te houden, wij zijn tenslotte een stichting zonder winstoogmerk die zich geheel ten dienste stelt van de schrijvers, vertalers en journalisten voor wie wij vergoedingen incasseren.
Het exploitatieresultaat is met € -249.615 alsnog beter dan het bewust begrote tekort. Het bestuur van Stichting Lira heeft in 2023 besluiten genomen om het eigen vermogen van de stichting substantieel te verlagen tot het voor de continuïteit van de stichting gewenste niveau van ongeveer anderhalf maal de lasten van het voorgaande boekjaar. Dit omvatte een extra bijdrage van € 625.000 per jaar in zowel 2023 als 2024 aan Stichting Lira Fonds en een tijdelijke verlaging van de in te houden administratievergoedingen tot 4% voor 2024 en 2025.
Kengetallen
Alle kerncijfers bij elkaar
Alle kerncijfers bij elkaar
(bedragen x € 1.000)
| 2025 | 2024 | ||
|---|---|---|---|
| Rechtenopbrengsten | |||
| Nederlandse gebruikers | 10.558 | 12.386 | |
| Nederlandse CBO's | 16.826 | 17.338 | |
| Buitenlandse CBO's | 1.329 | 1.083 | |
| 28.713 | 30.807 | ||
| Repartitie | |||
| Rechthebbenden | 21.741 | 24.506 | |
| Nederlandse CBO's | 15 | 20 | |
| Buitenlandse CBO's | 6.191 | 6.689 | |
| 27.947 | 31.215 | ||
| Inhouding SoCu | 1.884 | 2.074 | |
| 29.831 | 33.289 | ||
| Te verdelen rechten | 23.955 | 25.073 | |
| Exploitatierekening | |||
| Baten | 1.293 | 1.464 | |
| Bedrijfslasten | -2.204 | -2.022 | |
| Resultaat uit bedrijfsoperaties | -911 | -558 | |
| Financieel resultaat | 662 | 848 | |
| Resultaat | -249 | 290 | |
| Kengetallen | |||
| Feitelijke inhoudingspercentages | 4,0% | 4,0% | |
| Bedrijfslasten in % van de repartitie | 7,4% | 6,1% | |
| Aantal gefactureerde gebruikers | 30 | 37 | |
| Aantal vertegenwoordigde rechthebbenden 1) | 17.699 | 17.092 | |
| Aantal uitgekeerde rechthebbenden 1) | 24.792 | 25.260 | |
| Totaal aantal FTE | 9,9 | 9,8 |
Toelichting kerncijfers
1) In het aantal gefactureerde gebruikers zijn tevens relaties opgenomen die gefactureerd worden door Lira mede uit naam van andere CBO’s (Vevam, Norma, Pictoright en PRO) op grond van samenwerkingsafspraken met betrekking tot gezamenlijke facturatie.
2) Met meer dan zeventienduizend aangesloten en ruim vierentwintigduizend uitgekeerde rechthebbenden, vertegenwoordigt Lira naar schatting de overgrote meerderheid – in ieder geval meer dan 85% - van de professionele zelfstandige en freelance tekstauteurs in Nederland. Daarnaast vertegenwoordigt Lira op grond van contracten met zusterorganisaties (een overzicht van deze organisaties is te vinden op www.lira.nl) vele honderdduizenden tekstauteurs buiten Nederland.