Stichting Leenrecht in 2025
4.1Stichting Leenrecht in 2025
Rechtenopbrengsten
Ontwikkeling rechtenopbrengst
(in euro's x 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Ontwikkeling rechtenopbrengst | |
|---|---|
| 2025 | 10.961 |
| 2024 | 10.872 |
| 2023 | 10.844 |
| 2022 | 12.578 |
| 2021 | 7.174 |
Rechtenopbrengst per categorie
(in euro's x 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Rechtenopbrengst per categorie | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Geschriften | 10.649 | 10.474 |
| Multimedia | 12 | 13 |
| Audio | 33 | 45 |
| Video/DVD | 201 | 274 |
| Kunstuitleen | 40 | 41 |
| Complete muziekwerken | 26 | 25 |
De reguliere incasso, die wordt berekend aan de hand van de uitleningen van het voorgaande jaar, daalde licht ten opzichte van het voorgaande jaar.
De incasso van 2025 werd aangevuld met een speciale vergoeding door het ministerie van OCW voor misgelopen leenrechtvergoedingen door schooluitleningen. In afwachting van de aangekondigde wetswijziging is het ministerie met Stichting Leenrecht overeengekomen een jaarlijkse dotatie te doen. Zodoende kon Stichting Leenrecht in 2025 een extra bedrag van 1,86 miljoen euro incasseren en in verdeling brengen.
Bibliotheken en andere uitlenende instanties zijn wettelijk verplicht voor 1 april opgave te doen van de aantallen uitleningen van het voorgaande jaar. In mei factureert Stichting Leenrecht op basis van deze opgave. Het gefactureerde bedrag geldt als vergoeding voor de uitleenactiviteiten van bibliotheken van het lopende jaar.
Repartitie
(in euro's x 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2) Repartitie | |
|---|---|
| 2025 | 10.604 |
| 2024 | 11.022 |
| 2023 | 10.844 |
| 2022 | 12.851 |
| 2021 | 7.001 |
Repartitie per rechtencategorie
(in euro's x 1.000)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Repartitie per rechtencategorie | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Geschriften | 10.292 | 10.618 |
| Multimedia | 12 | 13 |
| Audio | 33 | 46 |
| Video/DVD | 201 | 278 |
| Kunstuitleen | 40 | 42 |
| Complete muziekwerken | 26 | 25 |
Stichting Leenrecht keert jaarlijks de geïnde leenrechtvergoedingen uit aan de verdeelorganisaties. Deze organisaties behartigen de belangen van de rechthebbende auteurs, producenten en uitvoerende kunstenaars. De aangewezen verdeelorganisaties, die de vergoedingen aan de individuele rechthebbenden uitkeren zijn: Stichting Stemra, Stichting Lira, Stichting PRO, Stichting Pictoright, Stichting Norma, Stichting Thuiskopievergoeding Audio Producenten (STAP), Stichting VEVAM, Stichting SEKAM Video en Stichting FEMU.
Na ontvangst van de betalingen in juni stelt Stichting Leenrecht in augustus het gebruik van de bibliotheken vast aan de hand van een representatieve steekproef. Aansluitend wordt in september op deze grondslag uitgekeerd aan de verdeelorganisaties. Deze ontvangen daarmee de vergoeding over het lopende kalenderjaar reeds in september van datzelfde jaar, ruim binnen de in de wet gestelde termijnen. De maximale termijn voor verdeling is reglementair drie jaar na incasso.
Verdeelsleutels
Het bestuur van Stichting Leenrecht stelt jaarlijks de verdeelsleutels vast, op advies van de verschillende secties. De volgende verdeelsleutels zijn in 2025 toegepast:
Het inhoudingspercentage voor beheerskosten over de gehele keten van incasso en verdeling van leenrechtgelden komt voor 2025 uit op 11,6% (2024: 11,5%). Stichting Leenrecht hanteerde in 2025 één inhoudingspercentage voor beheerskosten, namelijk 5,5%. Dit percentage is hetzelfde voor iedere verdeelorganisatie. Daarnaast kent Stichting Leenrecht slechts één soort rechtencategorie, één soort gebruik en geen inhoudingen voor sociaal culturele doeleinden (Wet Toezicht, artikel 2q, lid 3, en artikel 3, lid d, onder 2, Besluit transparantieverslag).
Uitkering leenrechtvergoeding schooluitleningen
In juli 2025 sloten De Staat der Nederlanden en Stichting Leenrecht de Wijzigingsovereenkomst II bij Overeenkomst vergoeding uitleningen schoolbibliotheken 2023-2025. Deze overeenkomst is bedoeld om, hangende de wetswijziging tot opheffing van de onderwijsvrijstelling voor het leenrecht, de rechthebbenden te compenseren voor uitleningen op en door scholen.
Voor 2025 is een compensatiebedrag van ruim 1,86 miljoen vastgesteld. Dit bedrag is door Stichting Leenrecht in augustus ontvangen van het Ministerie OCW en in september 2025 gereparteerd aan Stichting Lira, Stichting Pictoright en Stichting PRO met inhouding van een reservering. De verdeling is gebaseerd op de verdeelsleutel Leenrecht boeken, welke ook is vastgelegd in de overeenkomst. Stichting Leenrecht heeft op deze gelden 5,5% ingehouden voor administratiekosten en 21% btw over de administratiekosten.
De reservering betreft 3,5% hangende de discussie over een mogelijke aanpassing van de verdeelsleutel. Deze gereserveerde gelden zullen in principe in 2026 alsnog worden uitgekeerd. De (bruto) uitgekeerde bedragen per verdeelorganisatie zijn:
- Stichting PRO € 556.500
- Stichting Lira € 1.023.960
- Stichting Pictoright € 209.615
- reservering € 64.925
De drie verdeelorganisaties zijn met Stichting Leenrecht overeengekomen voor de uitkering aan de rechthebbenden een andere grondslag te gebruiken dan bij de uitkeringen van 2022-2024. Waar voorheen werd uitgekeerd op een selectie van NUR-codes, wordt per 2025 gebruik gemaakt van uitleengegevens die steekproefsgewijs zijn verkregen van scholen en bibliotheekorganisaties. Zodoende wordt beter aangesloten bij het totaal van werkelijk uitgeleende titels. Voor verdere details over deze uitkering wordt verwezen naar de jaarverslagen van de betrokken verdeelorganisaties.
Verdeelreglementen
Door het bestuur van Stichting Leenrecht zijn verdeelreglementen vastgesteld. Deze reglementen worden driejaarlijks getoetst op actualiteit. In 2025 is de toetsing gedaan door de juridische afdeling van Stichting Leenrecht, waarbij is vastgesteld dat de verdeelreglementen voldoen en aanpassingen niet nodig zijn.
Het CvTA heeft een beleidskader voor het toezicht opgesteld en volgt daarmee de Europese Richtlijn 2014/26/EU betreffende het collectief beheer van auteursrechten en naburige rechten. Op het gebied van governance en transparantie worden duidelijke eisen gesteld aan Stichting Leenrecht als collectieve beheersorganisatie. In april 2025 zijn nieuwe statuten en bestuursreglement van kracht geworden.
Bestuur
Het bestuur van Stichting Leenrecht is in het verslagjaar vijf keer bijeengekomen, waarvan twee keer digitaal. In deze bijeenkomsten is gesproken over besluitvorming op het gebied van inning en verdeling, relevante ontwikkelingen op het gebied van bibliotheken en auteursrecht en vraagstukken op het gebied van de interne en externe governance.
Elders in dit jaarverslag is een overzicht van de (neven-)functies van de bestuursleden opgenomen. De bestuursleden noch de directie hebben een leenrechtvergoeding ontvangen van Stichting Leenrecht.