1 Voorwoord

Stichting Leenrecht incasseerde in 2024 €10,9 miljoen aan leenrechtrechtvergoedingen. Dit was nagenoeg gelijk aan het voorgaande jaar. De verdeling van gelden kwam uit op ruim € 11,0 miljoen als gevolg van de beslissing van het bestuur om naast de incasso 2024 een overtollig deel van het eigen vermogen toe te voegen aan de repartitie.

Alle gelden zijn volledig gereparteerd, Stichting Leenrecht heeft per 31 december 2024 geen rechten meer te verdelen.   

Onderwijsinstellingen zijn vrijgesteld van de betaling van leenrechtvergoeding. In juli 2022 heeft de staatssecretaris bepaald dat deze vrijstelling zal komen te vervallen, waarbij het ministerie de betalingsverplichting op zich zal nemen. Naar verwachting kan de aanpassing van de wet worden doorgevoerd in juli 2026.

Het ministerie van OCW heeft een overeenkomst gesloten met Stichting Leenrecht voor de jaren 2023-2024-2025 waarmee wordt voorzien in een aanvulling op de leenrechtincasso ter vergoeding van het uitlenen bij of door onderwijsinstellingen (PO, VO en MBO).

In 2023 is de omvang van het uitlenen op Nederlandse scholen onderzocht, mede in samenhang met de uitbreiding van het programma de Bibliotheek op School. Mede op grond van de resultaten van dit onderzoek heeft het ministerie de bijdrage aan de leenrechtincasso van 2024 vastgesteld op 1,78 miljoen euro. Stichting Leenrecht heeft dit bedrag ontvangen en doorbetaald aan de verdeelorganisaties Lira (schrijvende auteurs), PRO (uitgevers) en Pictoright (beeldmakers). Ieder van deze organisaties heeft haar aandeel in 2024 uitgekeerd aan de specifieke rechthebbenden.

In samenspraak met de secties heeft het bestuur besluiten genomen over enkele aanpassingen in de bestuurlijke structuur gericht op verdere professionalisering en beperking van de omvang van het bestuur. In februari 2025 heeft het College van Toezicht Auteursrechten zijn goedkeuring verleend aan de nieuwe statuten en reglementen, op 1 april zijn deze van kracht geworden.

Het toezichthoudend bestuur is teruggebracht van tien naar zes leden. In nieuwe samenstelling bestaat het uit twee onafhankelijke leden (voorzitter en een nieuw aangetreden penningmeester), drie toezichthoudende leden van de sectie Geschriften en een van de sectie Video.

De secties hebben eigen reglementen vastgesteld waarin onder meer is bepaald hoe men tot voordracht van de bestuursleden komt. Ook zijn de procedures vastgelegd voor aanwijzing van vertegenwoordigers door deelnemende organisaties in de secties.   

Stichting Leenrecht was in 2024 op verschillende manieren actief op het gebied van internationale samenwerking. Als associate member van de International Federation of Reproduction Rights Organisations (IFRRO) was Stichting Leenrecht betrokken bij het Public Lending Right Forum van IFRRO.

Directeur Polman vervulde de rol van coördinator van Public Lending Right International, een wereldwijd netwerk van organisaties dat zich inzet voor promotie van, en kennisdeling over het leenrecht. In die hoedanigheid bekleedde hij een zetel bij het Standing Committee on Copyright and Related Rights van de Wereld Organisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO).     

De opkomst van schoolbibliotheken en het digitale lenen zijn sinds jaren de voornaamste uitdagingen voor het leenrechtstel. Inmiddels vraagt ook de razendsnelle opkomst van Artificiële Intelligentie om aandacht; wat betekent deze ontwikkeling voor bibliotheken en wat zijn in brede zin de gevolgen voor het stelsel van collectieve vergoedingen.

Stichting Leenrecht blijft zich inzetten voor commitment aan het auteursrecht en zijn oorspronkelijke doelstelling: een billijke vergoeding voor schrijvers en andere rechthebbenden voor het gebruik van hun werk.